Czy zwierzęta mają moralność?

Czy moralność jest tylko cienką zasłoną, która kultura narzuca naszej zwierzęcej etyce?

Pyta Frans de Wall, światowej sławy prymatolog, w niedawno wydanej w Polsce książce „Małpy i filozofowie. Skąd pochodzi moralność?„. Jak z ewolucyjnego punktu widzenia wygląda problem moralności? Czy rzeczywiście, jak chciałoby wielu, jest to cecha przynależna wyłącznie ludziom? Czy inne zwierzęta, również wykazują działania podpadające pod kategorię zachowań moralnych? Jak wygląda empatia w królestwie zwierząt?

Pod koniec XX wieku, Jane Goodall, inna sławna badaczka naczelnych, wysunęła tezę o protokulturowych i protomoralnych cechach małp człekokształtnych.

Frans de Wall kontynuuje rozważania Goodall korzystając z podstawowych praw ewolucji. Z biologicznego punktu widzenia, nie jest możliwe rozwinięcie przez Homo Sapiens jakiejkolwiek cechy i zachowania w oderwaniu od ewolucyjnego dziedzictwa naszych przodków i innych naczelnych. Nasze zachowania nie powstają w próżni. Ich rozwój doskonale obrazują mechanizmy ewolucji opisane przez de Walla.

Autor podejmuje się również krytyki popularnej teorii fasady, której zwolennicy definiują moralność jako naleciałość kulturową, która pozwala nam kontrolować naszą, w rzeczywistości brutalną i egoistyczną, naturę Homo Sapiens. De Wall jasno tłumaczy dlaczego, jego zdaniem stawianie na przeciw sobie moralności i natury jest pomyłką.

Już Darwin, ponad 150 lat temu dostrzegał, że jego teoria może wskazać prawdziwe źródła ludzkiej moralności, nie odwołując się do popularnych, antropocentrycznych założeń. Jak pisze Frans de Wall:

Ewolucja sprzyja zwierzętom, które pomagają sobie wzajemnie, jeśli czyniąc to, osiągają większe i bardziej długofalowe korzyści, niż gdyby były zdane na siebie i współzawodniczyły z innymi.

Na końcu książki autor podejmuje się polemiki z przeciwnikami jego stanowiska publikując i omawiając ich wypowiedzi.

„Małpy i filozofowie” to pierwsza w Polsce książka bezpośrednio omawiająca zagadnienia moralności w królestwie zwierząt. Napisana prostym językiem, wciąga i skłania do refleksji. Serdecznie polecamy!

Leave a Reply

Current month ye@r day *