Zachowania kulturowe u zwierząt – przykład makaków

Kultura, rozumiana jako, poza genetyczny przekaz informacji, nie jest przynależna wyłącznie ludziom. Wiemy już, że w zależności od rejonu i miejsca na świecie, te same gatunki zwierząt mogą mieć odmienne zwyczaje związane z pozyskiwaniem żywności. Różnic może się również system komunikacji i obyczaje przyjęte w grupie.

shutterstock_337356047

Jednym z najsłynniejszych przykładów zachowań proto kulturowych u zwierząt poza ludzkich była historia japońskich makaków z wyspy Koshima.

W 1952 roku grupa naukowców, w ramach przeprowadzania badań terenowych karmiła zwierzęta batatami. Makaki zjadały ziemniaki, pomimo, że wszystkie były zanieczyszczone piachem.

Jednak rok później, okazało się, że małpy znalazły sposób na pozbycie się nieczystości. Młoda samica o mieniu Imo wpadła na pomysł zanurzenia batatów w wodzie. Dzięki temu szybko pozbyła się nieprzyjemnego piachu. Wkrótce, zachowanie Imo podłapała jej matka, a potem pozostała część rodziny. Dziesięć lat później, cała grupa stosowała się do pomysłu Imo!

Jednocześnie makaki, odkryły, że zanurzone wcześniej w słonej wodzie ziemniaki nabierają nowego smaku. Wkrótce, małpy zaczęły po każdym kęsie moczyć bataty w wodzie. Odkryły doskonałą przyprawę! Życie całej kolonii powoli przeniosło się z głębi lasu na wybrzeże. To zadziwiająca zmiana, biorąc pod uwagę strach niektórych makaków przed wodą.

Imo rozpropagowała również oczyszczenie w wodzie ziaren pszenicy. Niedługo później, makaki odkryły, że podczas odpływu mogą korzystać również ze skorupiaków wyławianych z morskiego dna.

Historię japońskich makaków opisano między innymi w pracy „Takie jak my? Czy zwierzęta mają świadomość?” Volkera Arzta i Immanuela Birmelina. Autorzy przyznają:

Nie stanowi żadnej przesady twierdzenie, że doszło tam do ewolucji kulturowej. Gdyż kultura nie rozpoczyna się dopiero od teatru, muzyki i religii. Kultura obejmuje całokształt przekazywanych norm współżycia, łącznie z nawykami dotyczącymi spożywania posiłków i mycia się.

Postrzeganie zwierząt, jako istot nieświadomych, determinowanych wyłącznie przez instynkt biologiczny to nieporozumienie. Przestarzałą koncepcja, która w naukach przyrodniczych nie ma już miejsca.

Leave a Reply